In de tijd dat de spoorwegmaatschappijen nog met elkaar concurreerden, besloot de HIJSM een eigen spoorlijn tussen de hoofdstad en het Duitse Ruhrgebied aan te leggen, als alternatief op de spoorlijn Amsterdam - Elten. Het deel tussen het Amsterdamse station Oosterdok en Amersfoort (de Gooilijn) werd geopend in 1874. De verlenging naar Apeldoornen Zutphen kwam in 1876 gereed.
In Apeldoorn werd ook een aftakking aangelegd die rechtstreeks naar paleis Het Loo liep; de zogeheten Loolijn (ook wel Paleisspoorlijn of Koningslijn). Vanaf Zutphen zorgde de Nederlandsch-Westfaalsche Spoorweg-Maatschappij voor de aanleg van de spoorlijn naar Duitsland. Het traject naar Winterswijk kwam in 1878 gereed. De spoorlijn naar het Duitse Borken werd ten slotte in 1880 in gebruik genomen. Hiermee had de oudste spoorwegmaatschappij van Nederland een eigen spoorwegverbinding met het Duitse Ruhrgebied. De nieuwe verbinding was in het begin vooral van belang voor het kolenvervoer.
In 1874 werd tevens de zijtak van Hilversum naar Utrecht Maliebaan en Utrecht Lunetten geopend. Hierdoor kreeg de HSM, naast de ruim 30 jaar oudere Rhijnspoorweg, ook een eigen spoorverbinding tussen Amsterdam en Utrecht.
De Oosterspoorweg begon aanvankelijk in het tijdelijke station Amsterdam Oosterdok. Dit station lag tegenover het station Amsterdam Westerdok waar de HSM-treinen naar Haarlem en Zaandam hun vertrekpunt hadden. In 1879 brandde het station Oosterdok af. Hierna werd de in 1878 aangelegde verbindingsbaan tussen beide stations ook voor reizigersvervoer gebruikt en kregen de treinen van de Oosterspoorweg Amsterdam Westerdok als start- en eindpunt. Tien jaar later kwam het nieuwe Centraal Station gereed.
Bij de opening van het eerste gedeelte van de lijn in 1874 kwamen er ook stations in Weesp, Naarden-Bussum, Hilversum en Baarn. In Amersfoort werd gebruikgemaakt van het station van de NCS. In 1876 kwam de lijn naar Zutphen gereed. De stations die dat jaar langs deze lijn werden geopend waren: Barneveld - Voorthuizen Assel, Apeldoorn en Voorst. In Zutphen werd gebruikgemaakt van het station van de SS aan de spoorlijn Arnhem - Leeuwarden.
Na de opening van de spoorlijn werden er nog diverse stations en halteplaatsen langs de spoorlijn geopend. In 1882 werd station Klarenbeek geopend en in 1890 werd station Amsterdam Muiderpoort in Amsterdam-Oostgeopend.
In Amersfoort werd in 1902 een nieuw gezamenlijk station in gebruik genomen voor de Oosterspoorweg en de spoorlijn naar Kesteren van de HSM en de Centraalspoorweg van de NCS. Een jaar later werd de spoorlijn Nijkerk - Ede-Wageningen geopend. Deze lijn kruiste bij station Barneveld-Voorthuizen de Oosterspoorweg. Om overstappen tussen beide spoorlijnen mogelijk te maken werd de Stopplaats Barneveld Kruispunt in gebruik genomen. De lijn Nijkerk - Barneveld werd in 1937 alweer gesloten. Ter hoogte van de kruising werd een verbindingsspoor met de Oosterspoorweg aangelegd. Het oude station Barneveld-Voorthuizen aan deze lijn werd in 1938 gesloten en heropend aan het verbindingsspoor. In 1981 kreeg dit station de naam Barneveld Noord. Tegenwoordig zijn er weer plannen in Barneveld opnieuw een station aan de Oosterspoorweg te openen. Eveneens in de jaren 30 werden de sporen ten oosten van Amsterdam opgehoogd. De halte Muiderpoort werd in 1939 door een nieuw hooggelegen station vervangen. Dit station werd een zogenaamd Vorkstation waar voortaan ook de treinen die via de omgelegde Rhijnspoorweg naar Utrecht reden konden stoppen.
Na de Tweede Wereldoorlog werden langs de Oosterspoorweg diverse voorstadshaltes geopend. In 1966 werd het station Bussum Zuid in gebruik genomen. In 1974 volgden Diemen en Hilversum NOS. In 2006 werden de haltes Apeldoorn De Maten en Voorst-Empe geopend. De laatstgenoemde halte kwam op de plaats waar tot 1938 het station Voorst in gebruik was. Op 13 december 2009 werd tussen de bestaande stations Amsterdam Muiderpoort en Diemen de nieuwe halte Amsterdam Science Park geopend.
Van de oorspronkelijke stationsgebouwen zijn alleen de gebouwen van Baarn en Apeldoorn bewaard gebleven. In Naarden-Bussum kwam in 1926 het huidige stationsgebouw gereed en in 1967 werd het stationsgebouw van Weesp vervangen. Het oorspronkelijke stationsgebouw van Hilversum werd in 1992 vervangen door nieuwbouw. Het stationsgebouw van Amersfoort volgde in 1997.
In 2007 werd het emplacement van Station Hilversum gereconstrueerd. Er werd een tweede eilandperron aangelegd en de grote overweg werd vervangen door een fietstunnel. Door deze aanpassingen werd het mogelijk om vanaf december 2007 weer alle Intercity's in Hilversum te laten stoppen. Hiermee is de situatie van voor 1995 hersteld. Uiteindelijk werd ook de oude Post T, verkeersleidingspost, gesloopt om ruimte te maken voor een verlenging van het eerste eilandperron.
Station-----------Geopend--------Huidig gebouw
| Amsterdam Centraal | 1889 | 1889, SS, 1e gebouw, uniek ontwerp van o.a. Cuypers |
| Amsterdam Oosterdok | 1874 | geen, station gesloten in 1879 |
| Kattenburgerbrug | 1882 | geen, station gesloten in 1897 |
| Sint Anthoniedijk | 1882 | geen, station gesloten in 1896 |
| Amsterdam Muiderpoort | 1896 | 1939, NS, 2e gebouw, uniek ontwerp van Schelling, station gesloten van 1937-1939 |
| Amsterdam Science Park | 2009 | 2009, NS, 1e gebouw, uniek ontwerp |
| Diemen | 1882 | 1974, NS, 2e gebouw, type Sextant, station gesloten van 1913-1974 |
| Overweg langs de Diemen | 1882 | geen, station gesloten in 1914 |
| Weesp | 1874 | 1967, NS, 2e gebouw, uniek ontwerp van Douma |
| Keverdijksche Weg | 1874 | geen, station gesloten in 1930 |
| Naarden-Bussum | 1874 | 1926, HIJSM, 2e gebouw, uniek ontwerp van Schelling |
| Heerenstraat | 1895 | geen, station gesloten in 1914 |
| Bussum Zuid | 1966 | 1974, NS, 1e gebouw, type Sextant |
| Grintweg | 1874 | geen, station gesloten in 1915 |
| Kraailooschenweg | 1881 | geen, gesloten in 1907 |
| Hilversum Media Park | 1974 | 1974, NS, 1e gebouw, uniek ontwerp van Douma |
| Hilversum | 1874 | 1992, NS, 2e gebouw, uniek ontwerp van van Belkum |
| Zwarte Weg | 1874 | geen, station gesloten in 1898 |
| Baarn | 1874 | 1874, HIJSM, 1e gebouw, uniek ontwerp van van Gendt |
| Groote Melmweg | 1892 | geen, station gesloten in 1898 |
| Amersfoort Aansluiting | 1889 | geen, station vervangen door Amersfoort Centraal in 1901 |
| Amersfoort Centraal | 1901 | 1997, NS, 2e gebouw, uniek ontwerp van van Belkum |
| Amersfoort NCS | 1863 | 1863, NCS, 1e gebouw, NCS 1e klasse, station vervangen door Amersfoort Centraal in 1901 |
| Amersfoort Koppel | 1905 | geen, station gesloten in 1938 |
| Bloemendaalsche Weg | 1901 | geen, station gesloten in 1905 |
| Hoevelaken | 2012 | 2012, NS, 1e gebouw, uniek ontwerp |
| Terschuur | 1888 | geen, station gesloten in 1944 en van 1931-1942 |
| Barneveld-Voorthuizen | 1876 | geen, station gesloten in 1938 |
| Stroe | 1881 | geen, station gesloten in 1938 |
| Kootwijk | 1902 | geen, station gesloten in 1934 |
| Assel | 1876 | geen, station gesloten in 1944 en van 1935-1943 |
| Apeldoorn | 1876 | 1875, HIJSM, 1e gebouw, uniek ontwerp |
| Apeldoorn De Maten | 2006 | 2006, NS, 1e gebouw, uniek ontwerp |
| Klarenbeek | 1882 | geen, gebouw gesloopt in 1976, station gesloten van 1938-1940 en 1941-1942 |
| Voorst-Empe | 1876 | geen, gebouw gesloopt in 1946, station gesloten van 1938-2006 |
| Hoven | 1882 | geen, station gesloten in 1941 en van 1917-1940 |
| Zutphen | 1865 | 1952, NS, 2e gebouw, uniek ontwerp van Schelling |
Nijkerk – Barneveld – Ede
Op 1 december 1903 werd de spoorlijn Nijkerk – Ede in gebruik genomen. Deze lijn was aangelegd door spoorwegmaatschappij "De Veluwe" en werd geëploiteerd door de Nederlandsche Centraal Spoorweg Maatschappij (NCS). De lijn sloot bij Nijkerk aan op de NCS-lijn Utrecht – Zwolle.Bij Barneveld was een ongelijkvloerse kruising met de spoorlijn Amersfoort – Apeldoorn. Bij Barneveld Kruispunt konden de reizigers tussen deze twee lijnen overstappen. Bij het huidige station Ede-Wageningen sloot de lijn aan op de spoorlijn Utrecht – Arnhem.In 1937 werd het baanvak Nijkerk – Barneveld opgeheven. De lijn uit Ede werd toen met een boog aangesloten op de spoorlijn Amersfoort – Apeldoorn. De huidige halte Barneveld Noord ligt vlak bij deze aansluiting. Van het traject Nijkerk – Barneveld is weinig meer terug te vinden. Alleen het station Voorthuizen bestaat nog; dat is nu een kerk.
Van Kippenlijn naar Valleilijn
De naam "Kippenlijn" herinnert aan de tijd dat het transport van eieren en kippen nog grotendeels per spoor plaatsvond. Daarnaast werd de lijn op donderdag veel gebruikt door de bezoekers van de Barneveldse weekmarkt. Tegenwoordig noemt men het de "Valleilijn", naar de Gelderse Vallei. Dat klinkt toch net iets chiquer.
Barneveld-Voorthuizen
Ca. 1938 In de loop van 1937 werd de spoorlijn Bameveld-Nijkerk opgeheven. Er kwam toen een aansluiting op de spoorlijn Apeldoom-Amersfoort. Hier ziet u de toen nieuw gerealiseerde halte Barneveld-Voorthuizen. Het treintje komt uit de richting Barneveld en met een boog geeft het spoor verbinding richting Amersfoort.
Ca. 1927 De passagiers die van uit Barneveld richting Voorthuizen gin gen passeerden na de halte Barneveld kruispunt het viaduct over de spoorlijn Amersfoort- Apeldoom. Meteen daarna zagen ze de exportslagerij Deptford liggen met bijbehorende woning.
Ca. 1915 We zijn aangekomen bij het station Voorthuizen. Er waren twee perrons met links een rangeergedeelte waarop een goederenwagon staat.
Ca. 1925 De originele opname is aan de donkere kant maar de reclameborden aan de gevel van het station zijn wel te zien. Let u ook op de fraaie automo biel rechts.
Ca. 1920 Enkele stationsbeambten nemen even de tijd om op de kiek te gaan. Ook van dit station is de bovenste verdieping ingericht als dienstwoning.
Ca. 1911 Een grote groep kinderen en een aantal volwasse nen zijn op het perron aanwezig. Waarschijnlijk gaat het om kinderen uit de regio Delft- Schiedam die in de kinderkolonie Groot Dennenlust te Voorthuizen (aan de weg naar Putten) hun vakantie door brachten.
Bron: https://www.nicospilt.com/index_kippenlijn.htm / https://nl.wikipedia.org/wiki/Spoorlijn_Amsterdam_-_Zutphen en "Treinreisje in vroeger tijden" auteur: R.H. Nijhoff



































