DE WEG AMERSFOORT-APELDOORN EN DE " LOOIJE GULDENS"

Nairac ·typeerde in zijn boekje "Barneveld onder de regering der ambtsjonkers" de wegen van vroeger als volgt: "Zelfs tot in het begin dezer eeuw (19de eeuw, red.) was met een reis van Barneveld naar Arnhem een geheele dag gemoeid; wie in eigen rijtuig den togt ondernam, zond daags te voren eenige arbeiders met schoppen voorzien den weg langs om de ergste slenken en knippen te slechten; soms voerden zij ook een wagen geladen met takkebossen mede, om de uitgespoelde gaten te digten". Verbetering en uitbreiding van het wegennet was dus dringend noodzakelijk.

Er .was een nieuw wereldrijk nodig om voor snelle uitbreiding van het wegennet te zorgen. Dat was het kortstondige rijk van Napoleon die een net van hoofdwegen liet projekteren, dat zeer gedeeltelijk in zijn tijd tot uitvoering kwam.
Tot dit net van hoofdwegen behoorde ook de oude verbinding tussen Amersfoort en Deventer, via Voorthuizen. Vooral voor het vervoer van reizigers en goederen is deze weg van groot belang geweest, niet, zoals men misschien zou denken, voor het postvervoer. De "postkoetsen" reden op hun tochten van en naar het noorden hoofdzakelijk via Amersfoort - Nijkerk Putten - Harderwijk - Kampen - Zwolle, enz.
In 1807 besloot de koning van Holland, Lodewijk Napoleon, deze weg met klinkers te laten verharden. Dit besluit werd in Voorthuizen en wijde omgeving op z'n zachtst gezegd als "zot" beschouwd: ,,als er dan in de hele wereld zoveel stenen gevonden zouden worden, wat te dol is om te geloven, dan nog zouden ze beslist wegzinken in het gulle zand".

Toch werd het plan uitgevoerd en in 1809 werd de weg door Lodewijk Napoleon geopend. Op de dertigste december van dat jaar vond deze, voor Voorthuizen zo belangrijke gebeurtenis plaats. Ter gelegenheid hiervan schonk Lodewijk Napoleon 500 guldens aan de kerk van Voorthuizen. In de kerkerekening staat de volgende post: ,,Ontfangen van Lodewijk Napoleon, Koning van Holland tot een liefdegift voor de kerk f 500,-", en even verder, credit geboekt: , ,Bijde 't geld van de koning bevonden zich twee looije guldens f 2,-".

Later werd de straatweg beplant; tot in 1879 was de fraaie beuken- en eikenlaan een sieraad voor het landschap. In dat jaar werden de bomen gedeeltelijk gekapt.

In onze eeuw, in 1959, moesten nog meer oude bomen er aan geloven. De weg moest gemoderniseerd worden. Eén boom werd toen gespaard: de "Wilhelminalinde" aan de Hoofdstraat. Deze boom werd in 1898 geplant ter herinnering aan de troonsbestijging van koningin Wilhelmina. Deze plechtige handeling we.rd verricht door burgemeester A. W. J. J. baron van Nagell. Om de boom heeft vroeger een ijzeren hekwerk gestaan.
Het spreekt vanzelf dat de financiering van dergelijke wegen een moeilijke zaak was. In die tijd trachtte men dit op te lossen door om de 5 kilometer een tol neer te zetten waar men dan "tolgeld" moest betalen. Bekend aan deze weg zijn de tollen no. 9 - aan de Apeldoornsestraat, recht tegenover de uitmonding van de huidige Tolnegenweg - en tol no. 8, midden in het dorp, tegenover huize "de Punt".

De boerderij "De Tolboom" in Terschuur behoorde tot een veel oudere keten van tolhuizen. De .Jantfurstelijke swijgende Lanttoll" behoorde tot de Batenburgse pandschap en bestond al vele eeuwen voordat de weg Amersfoort-Deventer zo prachtig werd bestraat.