,,GROOT DENNENLUST"  ,EEN NUTTIGE EN AANGENAME INRICHTING ...

Aan boslucht werd, en wordt door velen nog een gezonde uitwerking op het menselijk lichaam toegeschreven. Men zou kunnen stellen dat het toerisme in Voorthuizen hiervan een gevolg is. Eind vorige eeuw, begin deze eeuw, werd het een ware rage alle in een bosrijke omgeving gelegen dorpen - met name op de Veluwe, in Oost-Utrecht en in 't Gooi - vol te stoppen met herstellingsoorden en rusthuizen. Ook Voorthuizen pikte hiervan een graantje mee; weliswaar ging het Herstellingsoord voor onderwijzers onze neus voorbij en gingen ook de plannen om een sanatorium van de Wilhelminavereniging in huize "Welgelegen" te vestigen niet door maar wel werd nabij Voorthuizen - officieel op het grondgebied van de gemeente Nijkerk - de gezondheidskolonie "Groot Dennenlust" gebouwd.

Het initiatief hiertoe werd genomen door de Verenigingen voor gezondheidskolonies te Delft en Schiedam, die afzonderlijk niet in staat waren een dergelijk gebouw te laten neerzetten.

Op 20 april 1906 werd de bouw van het koloniehuis aanbesteed. Aannemers waren D. 8. Nieuwstad en de Gebroeders Kroon uit Barneveld voor een bedrag van f 110.000,0p 26 mei 1906 werd de eerste steen, van het onder architektuur van De Roos en Overeijnder uit Rotterdam te bouwen tehuis gelegd door mevrouw Van Marken namens de Delftse en mejuffrouw Laura Maas namens de Schiedamse vereniging. Bij deze plechtigheid voerde de heer M. Hoorn van de Schiedamse vereniging het woord, die, volgens de Barneveldse Courant van 31 mei 1906 het te stichten gebouw het bewijs noemde 'dat wij onze plicht gevoelen, door namelijk het kind van den armen te geven wat het zoo zeer nodig heeft: licht en lucht. Toch zijn er helaas (!) in onze steden nog zoo vele arme schepseltjes, die dit alles ontberen moeten en wier ouders niet in staat zijn hun lievelingen datgene te geven, zonder het welk zij niet groeien of bloeien kunnen'.

Mevrouw van Marken besloot de bijeenkomst waarop verder ook nog dr. C.A. van Hees namens de Delftse vereniging en de burgemeester van Nijkerk spraken. Zij deed dit met de woorden: 'Moge dit huis een herstellingsoord worden voor vele zwakke schepseltjes en mogen hun stemmen over bosch en heide jubelen en zij zelf hier verkwikt worden naar lichaam en geest. Ongetwijfeld zal menig kindermondje dan uitroepen: "Wat was het zalig daar te zijn"'. Dat de Voorthuizenaren de vestiging van het koloniehuis bijzonder op prijs stelden mag worden afgeleid uit de uitnodiging van het harmoniekorps , , Erica" uit Barneveld ter opluistering van het feest en de aanwezigheid van alle leerlingen van de christelijke- en de openbare school met hun onderwijzers op het terrein. Veel inwoners hadden de vlag uitgestoken en op het terrein was, naar goed Voorthuizens gebruik, een fraaie ereboog opgericht.

Het gebouw was naar maatstaven uit die tijd, bijzonder ruim opgezet. Aan de voorzijde bevond zich een ruime veranda, door welke men een grote eetzaal bereikte van 5 x 15 m. Daarachter bevond zich aan de ene zijde de keuken met-voor die tijd een niewigheidje - een doorgeefluik naar de eetzaal. Naast de keuken waren de bijkeuken, de badkamer en de toiletten gesitueerd; aan de andere kant, gescheiden door een gang, de linnen- de zieken- en de direktiekamer.
Op de eerste verdieping bevonden zich de slaapzalen voor jongens, meisjes en personeel en op zolder stond een waterreservoir van 1200 liter opgesteld. In het gebouw was plaats voor 19 jongens en meisjes.

Op vrijdag 3 mei 1907, kwamen de eerste kinderen in Voorthuizen aan. Ze werden aan het station in Voorthuizen opgewacht door de kinderen van de Voorhuizense scholen waarna het in optocht naar het koloniehuis ging. Gedurende tientallen jaren hebben 'stadse bleekneusjes' uit Delft en Schiedam een gezond verblijf in Voorthuizen mogen meemaken. Eerst in 1971 kwam er een officiƫel einde aan deze 'nuttige en aangename inrichting' zoals "Groot Dennenlust" in een gids uit 1915 werd genoemd.

Na plaatsing van dit artikel kreeg ik een reactie via de mail die daar als kind een tijdje is geweest, waar uit blijkt dat "Dennenlust" niet bepaald de "hemel op aarde" was voor kinderen. Dit is zijn reactie;

-Na kennis te hebben genomen van uw artikel over "Groot Dennenlust" kan ik u meedelen dat dit de hel op aarde was.
Ik heb daar tot mijn grote spijt in 1969 mogen verblijven.
Google is op kolonie Voorthuizen en leest u de diverse artikelen van de "slachtoffers" maar eens.
Het was een strafkamp.....een concentratiekamp voor kinderen. Welke idioot dit heeft bedacht en heeft uitgevoerd op de manier zoals gedaan is mij een raadsel. En er ook nog mee weggekomen is.-

Nu het verhaal van -Hennie de Graaf Groot Dennenlust 1955/1956?
Ik ben ook gedeporteerd naar Groot Dennenlust in Voorthuizen onder het mom van lekker 6 weken naar een vakantiekolonie. Ik heb het jaren verstopt met de gedachte dat het aan mij lag dat ik mij daar zeer eenzaam voelde.maar nu ik de diverse reacties gelezen heb komt er weer verstopt leed naar boven. Het was daar echt erg ,het had niets met discipline te maken maar meer met tucht.geen enkele aai over je bol, die aangekoekte melk in die kroes die vieze pap die je op moest eten. Een keer in de week werd je geschrobt en elke dag werd je onderbroek nageken of er geen remsporen in zaten en 1 keer in de week kreeg je schoon ondergoed.De straf die je kreeg als er toch gesproken werd op de slaapzalen moest je op je blote voeten bij de zuster blijven staan of je gepraat had of niet. Ik ben dan ook snel weg gelopen. Ik had geen enkele aardrijkskundige ervaring en liep richting Arnhem in de hoop daar een bord Rotterdam tegen te komen s'avonds liep dit avontuur ten einde. De entree in Dennenlust laat zich raden ,hoe ik het in mijn hoofd had gehaald om zo'n fijn oord te verlaten en en werd met duidelijke taal te verstaan gegeven dat ik een minkukel was etc.etc.(kind van 7 a 8 jaar). De post werd nagelezen en als je schreef dat je naar huis wilde kreeg je op je donder en moest je je brief opnieuw schrijven ook de binnen komende post werd gelezen , maar je kon je daar niet tegen verzetten. Toch heb ik een positieve kant kunnen ontdekken aan het verblijf in Voorthuizen Na het mislukte weglopen nam ik me voor dat ik nimmer meer de verkeerde kant zou uit gaan dus met Aardrijkskunde lette ik altijd extra op en had ik altijd minimaal een 8 op de rapporten later is mij dit goed van pas gekomen als Chef expeditie.Verder heb ik mij toen al voorgenomen om mijn kinderen nooit en te nimmer naar z'n tuchthuis sturen. Foto's heb ik al snel weggegooid ik wilde er niets meer mee te maken hebben , en heb het verstopt. Maar nu ik de verslagen lees moet ik toegeven dat het me meer doet dan ik verwachtte Op de gepubliceerde foto;s herkende ik wel de directrice welk ik een aanstellerig mens vond, ze sprak de zusters aan met deems (dames) we gaan vandaag.... Ook herken ik nog een soort bostrol die alleen maat negatieve gevoelens oproept .Kortom geen fijne tijd ik moet binnenkort het gebouw maar eens gaan opzoeken, misschien helpt dat. Zoals lees doen veel mensen dat. Names weet ik niet op een na een jongen die Brouwer heette. 

Gegroet Henk de Graaf-